Peter en Dymphna verduurzaamden hun tuin

Na een lezing in Meerssen voor de Stichting Duurzaam Meerssen door ecoloog en ondernemer Ronald Buiting ging bij Peter Kersten de knop om. Met zijn vrouw Dymphna Klösters besloot hij om de tuin rond hun huis volledig op de schop te nemen met als belangrijkste doel: compensatie van bebouwde en bestrate oppervlakken in groen op daken en verticale wanden en verantwoord beheer van regenwater.

‘Ronald maakte heel duidelijk dat je als particulier wel degelijk een bijdrage kunt leveren aan vergroening en waterbeheer’, kijkt Peter terug op die bewuste avond in oktober 2025. ‘Onze patiotuin was grotendeels belegd met tegels van zestig bij zestig centimeter, ook de tuinpaden lieten geen water door. Bijna alle regenwater in de patiotuin en dat van de daken stroomde ongebruikt het riool in. Belachelijk eigenlijk, nu we zien dat leidingwater schaars wordt én dat hemelwater een oorzaak is van grote overlast bij zware regenbuien. Als we hemelwater bufferen, gebruiken voor de tuin en later misschien om de toiletten te spoelen of we laten het langzaam in de grond infiltreren, dan scheelt dat. Zeker als meer mensen met een tuin dat doen.’

Goed plan

Actie dus aan het Synagogeplantsoen in Meerssen waar Dymphna en Peter een mooie bungalow bewonen op ruim 600 vierkante meter grond. Eerste prioriteit is het afkoppelen van het regenwater. Gewoon de regenpijpen in de tuin laten afwateren dus. ‘Nou, dat afkoppelen is nog niet zo moeilijk, maar je moet wel weten wat er dan met het water gebeurt. Waar loopt het heen? Naar de buren is geen optie, zij wonen één meter lager en krijgen dan wateroverlast. Zelf willen we het natuurlijk ook niet in de kelder of de woonkamer. Ik kwam er al snel achter dat we een goed plan moesten maken.’

Mooie subsidies

Om het goed te doen in de eerste plaats, maar ook omdat er mooie subsidies beschikbaar zijn voor consumenten en bedrijven die regenwater opvangen en gebruiken voor irrigatie en groen. ‘De gemeente subsidieert met een bedrag van 20 euro per vierkante meter afgekoppelde oppervlakte. Mits er ook voldoende opvangcapaciteit wordt aangelegd.. Toch wel strenge voorwaarden ja. Maar zo’n subsidie is toch wel een stimulans en het dwingt je om het goed te doen.’

Negen kuub

Het plan vloeit uit als een olievlek. Peter knikt. ‘Tijdens het uitwerken kom je van alles tegen en duiken telkens weer nieuwe obstakels op. Er is leidingwerk nodig, veel graafwerk, speciale beplanting. Maar het is gelukt. In totaal loopt nu het water van 260 vierkante meter dak en terras niet meer in het riool. Om dat op te vangen hebben we een systeem gebouwd met regentonnen en tanks in de garage plus infiltratiekratten onder de oprit. En we hebben een wadi van ruim zes kuub uitgegraven die bij veel regen volloopt en het water gedoseerd laat infiltreren in de bodem. In totaal gaat het om ruim negen kuub opvangcapaciteit, precies de voorwaarde van de gemeente.’

Honderden uren

Peter klaart de klus met behulp van een klusjesman en later een stratenmaker, al kost het hem zelf honderden uren noeste arbeid. Plus talloze ritjes naar het milieupark. Tegels, opritten en paden worden opgebroken en vervangen door Waaltjes, authentieke bakstenen. Het graven wordt bemoeilijkt door de aanwezigheid van zandcement, op de plek van de wadi van zeven meter lang, één meter breed zorgen leemlagen voor de nodige vertraging. En ook het graven van buizen en de aanleg van goten met gebruikte nokpannen vergt de nodige zweetdruppels. Net als het ingraven van infiltratiekratten onder de oprit.

En dan is er nog de vergroening. ‘We hebben honderd vierkante meter tegels weggehaald en vergroend met planten en bloemen, wordt ruim dertig meter dak beplant met sedum en worden er veel  hagen en verticale groeiers gezet. Alles zoveel mogelijk met inheemse soorten, goed voor de biodiversiteit.’

Duurzame tuin

In september is het project zo goed als voltooid. Een flink kostenplaatje waarvan een kwart subsidie. Het hemelwatersysteem is met een hoop zelfwerkzaamheid en slimme keuzes goed haalbaar met het subsidiebedrag. Toch is zo’n project niet haalbaar voor iedereen, dat begrijpen wij ook wel. We zijn bevoorrecht dat we dit kunnen doen en zo een steentje bijdragen aan duurzaamheid en waterbeheer. Het had ook goedkoper gekund. We hebben de hele tuin ondersteboven gezet en opnieuw aangelegd. Straks richten we nog de moestuin in en maken we de patio af. Dan hebben we een prachtige én duurzame tuin. Volgende stap is een koppeling van het regenwatersysteem met de toiletten.’

Inspiratie

Voorlopig echter gaan Peter en Dymphna eerst eens op hun lauweren rusten. ‘Iedereen is welkom om het resultaat te bekijken’, besluit Peter. ‘En om inspiratie op te doen. We kunnen laten zien hoe je afkoppelt, een wadi graaft en vergroent. En veel hoeft dat niet te kosten, als je het niet te gek maakt zoals wij. We delen graag onze ervaringen, opgedane kennis en geven graag advies.’